سایت شرکت کاوش ایمن مدار http://kim-co.ir



http://sapp.ir/motaei 09122595319

https://telegram.me/motaei

https://telegram.me/emcemi

کانال شرکت کاوش ایمن مدار https://telegram.me/kimco

کانال گلچین علمی فرهنگی https://telegram.me/golchine111

https://instagram.com/mmotaei

https://www.linkedin.com/in/mostafa-motaei-54334375

👈 لینک گروه کار و سرمایه در تهران و بندر امام خمینی http://t.me/joinchat/AAAAAENLHtcJiMLenjkmEA

http://www.aparat.com/motaei

👈 لینک کانال کار و سرمایه در تهران و بندر امام خمینی http://t.me/bik_ganj


02177881008 kimco@

home: 02177379092

+ نوشته شده توسط mmotaei@gmail.com در جمعه سوم آذر ۱۳۹٦ و ساعت 23:59 |
ادامه مطلب را ملاحظه فرمایید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط mmotaei@gmail.com در پنجشنبه دوازدهم آذر ۱۳۹۴ و ساعت 17:28 |
لطفا ادامه مطلب را ملاحظه فرمایید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط mmotaei@gmail.com در جمعه شانزدهم آبان ۱۳۹۳ و ساعت 22:3 |
دوره EMC-I  

40 ساعت

  1. مقدمه‌ ‎‏‌اي بر‎ EMC ‎‏و استانداردها‎
  2. ‎کابل‌ها
  3. زمين‌‏سازي از ديدگاه ‏‎ EMC‏ ‏
  4. متعادل‌سازي و طراحي فيلترهاي  ‎ EMC
  5. عناصر غيرفعال‎ ‎از ديدگاه ‏‎ EMC
  6. پوشش­ هاي الکترومغناطيسي
  7. محافظت از كنتاكت‌ها‎ ‎
  8. منابع نويز ذاتي‎ ‎
  9. نويز قطعات فعال‎ ‎
  10. زمين سازي مدارات ديجيتال بر اساس اصول EMC ‎

دوره EMC-II  

40 ساعت

  1. توزيع توان مدارات ديجيتال بر اساس اصول EMC ‎
  2. تشعشع مدارات ديجيتال
  3. منابع سوئيچينگ‎ از ديدگاه ‏‎ EMC‏  ‎
  4. تحليل نويز ‏در فركانس­هاي راديويي‏ و پالس‌هاي گذرا‎ ‎
  5. محافظت در برابر تخليه الکتريسيته ساکن‎
  6. طرح­ بندي و انباشت لايه­ هاي بردهاي‏ PCB ‎ از ديدگاه ‏‎ EMC‏
  7. طرح‌بندي ‏PCB‏ در مدارات ترکيبي آنالوگ و ديجيتال‎ از ديدگاه ‏‎ EMC‏‎
  8. اندازه گيري­هاي پيش تطابق EMC
  9. آنتن ­ها از ديدگاه ‏ EMC
  10. نقش اندوکتانس جزيي در مفاهيم‏ EMC  

 

+ نوشته شده توسط mmotaei@gmail.com در شنبه بیست و پنجم مرداد ۱۳۹۳ و ساعت 23:33 |

از اساتید جهت مشاوره ، راهنمایی ، نوشتن مقدمه ای برای کتاب

 از شرکت ها و سازمان ها برای حمایت مالی از چاپ کتاب (تبلیغات شرکت یا موسسه به کتاب اضافه می شود )

 

دانشجویان گرامی

اگر می خواهید در ترجمه کتب / antenSIGNAL INTEGRITY / emc با ما همکاری کنید رزومه تان را به mmotaei@gmail.com ارسال فرمایید (حقوق مادی و معنوی شما محفوظ است)

 

لطفا ادامه مطلب را برای مشاهده ترجمه برخی لغات و قوانین نگارشی ملاحظه فرمایید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط mmotaei@gmail.com در چهارشنبه چهاردهم اسفند ۱۳۹۲ و ساعت 5:48 |
1- تكنيك هاي كاهش نويز در سيستم هاي الكترونيكي (چاپ اول 1389 چاپ دوم در دست اقدام )



ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط mmotaei@gmail.com در سه شنبه بیست و دوم بهمن ۱۳۹۲ و ساعت 8:29 |

خدايا  ياريمان کن

      که سازگاري بين قطعات، ما را از سازگاري بين انسانها  غافل نکند.

 

 

تقديم به

-        پدر و مادر دلسوز و فداکارمان

-        دانشجويان، پژوهشگران و صنعتگراني که خالصانه براي سربلندي و پيشرفت ايران اسلامي‌مان تلاش مي‌کنند.

 

 

همكاري با صنعت و دانشگاه در

تدوين كتاب و مقاله، مشاوره و آموزش،

طراحي و ساخت سيستم­ها بر اساس اصول EMC

www.mota.blogfa.com

319 95 25 0912

                                

 

مجموعه 20 جلدي

 مهندسي سازگاري الکترومغناطيسي‎ (EMC)

 

 

( جلد 15)

تخليه الکتريسيته ساکن (ESD) خسارت پنهان (بيليون دلاري) به سيستم­هاي الکترونيکي

 

ترجمه و تدوين:

مصطفي مطاعي

مرتضي افتخاري، امير قلي­زاده

 

با مقدمه­اي از

           دكتر احمد چلداوي                        دکتر محمد مهدي نايبي

    استاد دانشگاه علم و صنعت ايران                   استاد دانشگاه صنعتي شريف

 

 

 

 

 

 

               

 

 

 


  سرشناسه: مطاعي، مصطفي، 1352.

 عنوان و نام پديدآور: مهندسي سازگاري الكترومغناطيسي؛ تخليه الکتريسيته ساکن (ESD) خسارت پنهان بيليون دلاري به سيستم­هاي الکترونيکي

 مترجمان: مصطفي مطاعي، مرتضي افتخاري، امير قلي­زاده.

   مشخصات نشر: تهران: سرونگار، 1393.

   شابك‌جلد: 2-19-6316-600-978  شابك‌دوره: 6-11-6316-600-978   70000ريال

   وضعيت فهرست‌نويسي: فيپا

   يادداشت: عنوان اصلي: Electromagnetic Compatiblity Engineering, C2009

   يادداشت: كتابنامه  

   مندرجات: ج.15. تخليه الکتريسيته ساکن(ESD)خسارت پنهان بيليون‌دلاري به سيستم‌هاي الکترونيکي   

   موضوع: مدارهاي الكترونيكي- نويز- نوفه       موضوع: سازگاري الكترومغناطيسي                 

   شناسه افزوده: مطاعي، مصطفي، 1352-، مترجم

   شناسه افزوده: افتخاري، مرتضي، 1365، مترجم 

   شناسه افزوده: قلي­زاده ، امير ، 1361، مترجم 

   رده بندي كنگره: 1392 9م8 الف/5/ 7867 TK     رده بندي ديويي: 38224/621

   شماره كتاب‌شناسي ملي: 3385744

 

انتشارات سرونگار

تلفن پخش: 15-66566510 (021)  همراه انتشارات: 3491715-0912    

تخليه الکتريسيته ساکن(ESD)

خسارت پنهان (بيليون دلاري) به سيستم‌هاي الکترونيکي - (جلد 15)

مترجمان: مصطفي مطاعي، مرتضي افتخاري، امير قلي­زاده

چاپ و صحافي: حمزه‌اي

چاپ اول: پاييز 1393

شمارگان: 1000 جلد

قيمت: 70000 ريال

كليه حقوق چاپ و نشر براي مترجمان محفوظ است.

( تماس با مترجمين:         319 95 25 0912 )


فهرست مطالب

مقدمه دكتر احمد چلداوي............................................................................... 6

مقدمه دکتر محمد مهدي نايبي...................................................................... 8

مقدمه نويسنده............................................................................................. 10

مقدمه مترجمان............................................................................................ 15

15 تخليه الكتريسيته ساكن........................................................................ 21

15-1 توليد الكتريسيته ساكن..................................................................... 22

15-1-1 باردار شدن القايي................................................................. 26

15-1-2 ذخيره انرژي......................................................................... 27

15-2 مدل بدن انسان................................................................................. 30

15-3 تخليه الكتريسيته ساكن.................................................................... 33

15-3-1 زمان زوال بار........................................................................ 34

15-4 حفاظت در برابر ESD در طراحي تجهيزات..................................... 37

15-5 جلوگيري از ورود ESD..................................................................... 40

15-5-1 محفظه‌هاي فلزي.................................................................. 40

15-5-2 اصلاح كابلI/O .................................................................... 46

15-5-3 محفظه‌هاي عايق شده......................................................... 53

15-5-4 صفحه كليدها و تابلوهاي كنترلي........................................ 58

15-6 مقاوم‌سازي مدارهاي حساس.............................................................. 58

15-7 زمين سازي ESD............................................................................ 59

15-8 محصولات زمين نشده ....................................................................... 60

15-9 اختلال در اثر ميدان القايي................................................................ 62

15-9-1 پيوند القايي .......................................................................... 62

15-9-2 پيوند خازني......................................................................... 63

15-10 طراحي نرم‌افزار مقاوم در برابر پالس‌هاي گذرا................................. 64

15-10-1 آشكارسازي خطا در جريان برنامه..................................... 65

15-10-2 آشكارسازي خطاهايI/O .................................................. 68

15-10-3 آشكارسازي خطاهاي حافظه داده...................................... 69

15-11 پنجره‌هاي زمان............................................................................... 72

خلاصه­اي از الزامات نظارتي

پرسش‌ها

مباحثه ........................................................................................................... 76

مراجع............................................................................................................ 78


بسم الله الرحمن الرحيم

هست كليد در گنج حكيم

 

مقدمه دكتر احمد چلداوي

استاد دانشگاه علم و صنعت ايران

 

علم عزت مي بخشد، علم اقتدار است.           

مقام معظم رهبري حضرت امام خامنه‌اي

 

سپاس خالقي را سزد که نور ايمان و ولايت رسول اکرم و خاندان پاکش عليهم افضل صلوات المصلين را در دل­هاي ما به امانت سپرد.

سپاس خداي را که بر ما منت نهاد و ما را در برهه­اي از زمان خلق کرد که مي­توانيم در پرتو نظام مقدس جمهوري اسلامي به اعتلاي دين او و نام مبارک امام زمان روحي و ارواح العالمين لتراب مقدمه الفداء خدمتي ولو ناچيز بکنيم.

افتخار ما اين است كه در قرآن ما عظمت جايگاه عالم با جملاتي مثل:

يرْفَعِ اللَّهُ الَّذينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبيرٌ

(11مجادله)

"خدا مقام اهل ايمان و دانشمندان شما را (در دو جهان) رفيع گرداند، و خدا به هر چه كنيد آگاه است."

 

به روشني تبيين شده است.

در اين راستا يكي از وظائف مهم ما بدست آوردن منشاء علوم و ايجاد تحول بنيادين در آن با استناد به جهان بيني الهي و استفاده از آن براي آسايش و رستگاري بشريت و رفع ستم ها و تبعيض‌ها در عرصه بين الملل است.

در همين راستا رهبر معظم انقلاب حضرت امام خامنه­اي مي­فرمايند" خود علم ارزش است. اين ارزش را کساني مي توانند به ضد ارزش تبديل کنند که از آن عليه منافع بشريت استفاده کنند، اما خود دانش يک ارزش است، در اين شک نکنيد. به برکت دانش معرفت خدا هم آسان مي شود."

بنابراين با الهام از آموزه­هاي اين دين بزرگ، فرهيختگان جامعه و به ويژه ما دانشگاهيان بايد اولا خودمان به اين باور برسيم كه "ما مي­توانيم" ، ثانيا بايد اين را به همه اقشار جامعه بباورانيم. تا خود به اين باور قلبي نرسيم قادر به باوراندن آن به ديگران نيستيم.

يکي از تلاش هاي مقدس در اين زمينه تلاش براي ترجمه دانش و اندوخته­هاي ديگران از زبان اصلي به زبان فارسي براي استفاده بهتر دانش­پژوهان است. کتاب حاضر حاصل يکي از همين تلاش هاست که به­خوبي و زيبايي توسط جناب آقاي مهندس مطاعي که خود متخصص در زمينه سازگاري الکترومغناطيسي هستند، به زبان روان فارسي ترجمه شده است. به دليل احاطه و تخصص مترجم، ترجمه متن از حالت تحت اللفظي خارج شده و به جملاتي با محتواي قوي تبديل شده است. به نوبه خودم از تلاش­هاي اين متخصص متعهد و همکاران ايشان کمال تشکر و قدرداني را مي­نمايم و اميدوارم در عرصه­هاي مشابه موفق باشند.


به نام خدا

 

مقدمهدکتر محمد مهدي نايبي

    استاد دانشگاه صنعتي شريف

در شرايط کنوني که انواع و اقسام وسايل الکترونيکي در محيط کوچکي کنار هم کار مي­کنند به­سادگي مي­توانند روي يکديگر ايجاد تداخل نمايند. اگر مداري بدون علم به روش­هاي سازگاري الکترومغناطيسي طراحي شود نمي­تواند در محيط­هاي واقعي و صنعتي درست کار کند. بارها شاهد اين بوده­ام که مهندسان فارغ التحصيل دانشگاه، مداري ساخته­اند که در محيط آزمايشگاهي کار مي­کند ولي در محيط صنعتي رفتارهاي عجيب و غريب از خود بروز مي دهد. جاي تاسف است که مهارت‌هاي کاربردي، از جمله اين علم مهم، در دانشگاه‌هاي کشورمان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در حالي که بدون دانستن اصول سازگاري الکترومغناطيسي معمولا نمي­توان يک مدار کارا و عملي ساخت.

علي­رغم اين که معروف شده که مهندسانEMC  در نشر اين علم بخيلند و اين فوت­هاي کوزه­گري را کمتر آموزش مي دهند، کتب متعددي در اين زمينه در جهان به چاپ رسيده است که بعضاً به عنوان مرجع درسي در برخي دانشگاه­هاي جهان نيز مورد استفاده­اند ولي برخي از اين کتب بيش از اندازه تئوري بوده و فاقد نکات کاربردي بوده و برخي نيز در عين بيان نکات کاربردي فاقد استدلال­هاي روشن علمي هستند. کتاب اوت تعادل دلپذيري در پرداختن به هر دو جنبه نظري و عملي اين علم به کار بسته است. سال‌ها، قبل از اين که اين جانب تدريس اين درس را در دانشگاه صنعتي شريف آغاز کنم، يعني زماني که خودم تازه ليسانس مهندسي الکترونيک را گرفته بودم و مرتب با مشکلات مربوط به تداخل در کارهاي عملي مواجه مي‌شدم، کتاب "تکنيک‌هاي کاهش نويز در سيستم‌هاي الکترونيکي" که ترجمه ويرايش اول کتاب اوت بود به دستم رسيد و افقي جديد بر من گشود و راه حل مشکلات را نشانم داد؛ لذا بعدا وقتي تدريس در دانشگاه را آغاز کردم لازم ديدم چنين درسي در ميان دروس مهندسي برق ارائه شود.

اکنون جاي بسي تشکر است که جناب آقاي مهندس مطاعي و همکارانشان نسبت به ترجمه ويرايش سوم کتاب بي‌نظير آقاي اوت که تغييرات اساسي نسبت به دو ويرايش قبلي دارد به زبان فارسي همت گماشته اند. اين جانب تمامي مشتاقان الکترونيک را به مطالعه اين مجموعه ترغيب مي­نمايم.

 


مقدمه نويسنده

مهندسي سازگاري الکترومغناطيسي چاپ سوم کتاب قبلي­ام با نام تكنيك‌هاي کاهش نويز در سيستم­هاي الکترونيکي ‏­است كه به­نظر مي­رسد نام­گذاري مناسب­تري باشد. 9 فصل از 12 فصل کاملا بازنويسي شده­اند. علاوه بر اين، 6 فصل جديد به ‏همراه 2 پيوست جديد با بيش از 600 صفحه اضافه شده­ و تغييراتي شامل 342 شکل جديد اعمال شده است. ‏بيشتر اين تغييرات مربوط به کاربردهاي عملي نظريه مهندسي سازگاري الکترومغناطيسي هستند كه بر اساس تجربياتم در ‏مشاوره­هاي ‏EMC‏ و ارائه همايش­هاي آموزشي در بيش از 20 سال گذشته حاصل شده­اند. ‏

بعضي از مشکلاتي كه مهندسان طراح با آن مواجه شده­اند باعث شده است كه مباحث سازگاري الکترومغناطيسي و تطابق با ‏مقررات تنظيمي با اهميت شوند. بيشتر مهندسان براي کنترل اين مشکلات بخوبي آماده نشده­اند، زيرا اين موضوعات در ‏دانشكده­هاي مهندسي تدريس نمي­شوند. رفع مشکلاتEMC ‎‏ غالبا توسط آزمايش و خطا که با درک کمي از نظريه­ها همراه ‏است صورت مي­گيرند. چنين تلاش­هايي زمان­بر بوده و اغلب، راه­حل­هاي خيلي خوبي نيستند. اين وضعيت مايه‌ تاسف‌ است، زيرا ‏بيشتر اصول مورد نياز ساده هستند و مي­توانند توسط فيزيک مقدماتي توضيح داده شوند. هدف اين کتاب اصلاح اين وضعيت ‏است.‏

اين کتاب در مرحله اول براي مهندساني است که با طراحي تجهيزات يا سيستم­هاي الکترونيکي سروکار دارند و با مباحث ‏EMC‏ و تطابق­هاي مقرراتي روبرو هستند. اين کتاب جنبه­هاي کاري مهندسي سازگاري الکترومغناطيسي شامل ايمني و انتشار ‏را در بر مي­گيرد. مفاهيم مطرح شده در اين کتاب براي هر دو مدارات آنالوگ و ديجيتال با فرکانس­هاي كمتر از فرکانس­هاي ‏صوتي تا ‏GHz ‎‏ کاربرد دارند. تاکيد ما بر طراحي­هاي ‏EMC‏ به­صرفه با کمترين پيچيدگي­هاي رياضيات است. خواننده بهتر است ‏دانش لازم براي طراحي تجهيزات الکترونيکي سازگار با محيط الکترومغناطيسي را كسب كرده و از آيين­نامه­هاي ‏EMC‏ ملي و ‏بين­کشوري پيروي كند.  ‏

اين کتاب به گونه­اي نوشته شده­ است که به­راحتي به­عنوان يک کتاب درسي براي دانشجويان سال­هاي آخر كارشناسي و نيز ‏دانشجويان كارشناسي ارشد استفاده شود. براي اين منظور، اين کتاب 251 مسئله براي دانشجويان دارد که جواب­هاي آن­ها در پيوست ‏"ه"‏ ‏آمده ­است.‏

کتاب به دو بخش تقسيم شده ­است: بخش اول، از فصل­هاي 1 تا 10 در مورد نظريه ‏EMC‏ بوده و بخش دوم، از فصل 11 تا 18 شامل کاربردهاي ‏EMC‏ است. علاوه بر اين، کتاب داراي 6 پيوست با اطلاعات تكميلي است.‏ سازمان­بندي کتاب بصورت زير است: ‏

فصل 1 مقدمه­اي بر­ سازگاري الکترومغناطيسي را بيان كرده و مقررات ‏EMC‏ ملي و بين کشوري را پوشش مي­دهد. که شامل ‏مقررات اتحاديه اروپا، ‏FCC‏ و نظامي ايالات متحده هستند.‏‎ ‎فصل 2 پيوند ميدان­هاي الکتريکي و مغناطيسي و هم­شنوايي بين ‏کابل­ها و همين­طور زمين­سازي و پوشش­ کابل­ها را در بر دارد.‏‎ ‎‏ فصل 3 شامل زمين­سازي ايمني، تغذيه، سيگنال و سخت افزار (سيستم­ها) مي­شود.

متعادل­سازي و صافي­سازي و همين­طور پيوندزدايي تقويت‌کننده‌هاي تفاضلي و مدارات آنالوگ فرکانس کم در فصل 4 بحث ‏شده­اند. فصل 5 در مورد قطعات غيرفعال بوده و مشخصه­هاي غيرآرماني قطعاتي که بر كاركرد‏شان موثر است را شامل مي­شود. ‏علاوه بر مقاومت­ها، خازن­ها و القاگرها و مهره­هاي فريت، هادي­ها و خطوط انتقال نيز بيان شده­اند. فصل 6 تحليل كارايي پوشش ‏ورقه­هاي فلزي، همين‌طور پوشش­هاي هادي در پلاستيک و تاثير شکاف­ها بر كارايي پوشش را با جزئيات بيشتر بيان مي­کند.‏

فصل 7 محافظت از كنتاكت­هاي رله­ها و کليد­ها را شامل مي­شود. فصل­هاي 8 و 9 منابع نويز داخلي در عناصر و قطعات فعال را ‏بررسي مي­کنند. فصل 8 منابع نويز داخلي مانند نويز ضربه­اي و حرارتي را شامل ­شده و فصل 9 منابع نويز در قطعات فعال را بحث ‏مي­کند.‏

فصل­هاي 10 و 11 و 12 مباحث سازگاري الکترومغناطيسي در مدارهاي ديجيتال را شامل مي­شوند. فصل10 زمين­سازي مدارات ‏ديجيتال شامل امپدانس صفحه زمين را بررسي کرده و بحثي در مورد چگونگي جاري شدن جريان­هاي منطق ديجيتال ارائه مي­کند. ‏

فصل 11 در مورد توزيع و پيوندزدايي تغذيه مدار ديجيتال است و فصل 12 سازوکارهاي تشعشعي مدارات ديجيتال را در هر دو ‏مد مشترک و تفاضلي را شامل مي‌شود.‏

فصل 13 انتشارات هدايتي در خطوط تغذيه جريان متناوب جريان‎(ac) ‎‏، جريان مستقيم‎(dc) ‎‏ و همين­طور مباحث ‏EMC‏ در منابع ‏تغذيه کليدزني و راه‌اندازهاي موتوري با سرعت متغير را توضيح مي­دهد. فصل 14 ايمني گذرا و فرکانس راديويي ‏RF)‎‏) و همين­طور ‏محيط الکترومغناطيسي را بحث مي­کند. فصل 15 محافظت در برابر تخليه الکتريسيته ساکن در طراحي محصولات الکترونيکي را ‏شامل مي­شود. اين فصل بر اهميت يک روي­کرد سه­جانبه شامل طراحي نرم­افزاري، الکتريکي و مکانيکي تاکيد دارد.‏

فصل 16 طرح­بندي برد مدار چاپي و انباشت لايه­ها را شامل مي­شود که اغلب بحث نمي­شوند. فصل 17 مسئله مشکل بخش­بندي، زمين­سازي و طرح­بندي بردهاي مدار چاپي سيگنال تركيبي را ارائه مي­کند.‏

فصل پاياني (فصل 18)، اندازه­گيري­هاي پيش­تطابق ‏EMC‏ را بيان مي­کند. اين اندازه­گيري­ها مي­توانند در آزمايشگاه توسعه ‏محصول، با استفاده از تجهيزات آزمون ارزان و ساده که به كاركرد ‏EMC‏ محصول وابسته هستند، انجام شوند. ‏

در انتهاي هر فصل، خلاصه­اي از نکات مهم بحث شده و همين­طور مسائل زيادي براي کمک به خواننده بيان شده­ است. براي ‏تکميل موضوعات مورد بحث، به هر فصل يک بخش مرجع و بخش مراجع‏ بيشتر اضافه شده است.‏

اطلاعات تکميلي­تر در 6 پيوست بيان شده­اند. پيوست الف در مورد دسيبل است. پيوست ب، 10 روش بهينه براي بيشينه کردن ‏انتشار از محصول را شامل مي‌شود. پيوست ج معادلاتي براي بازتاب­هاي چندگانه ميدان مغناطيسي در پوشش­هاي نازک را استخراج مي­کند.‏ پيوست د با عنوان دوقطبي­ براي افراد مبتدي، بحث ساده و مفهومي از چگونگي کارکرد يک آنتن دوقطبي است. اگر محصولي ‏انرژي الکترومغناطيسي را تشعشع يا دريافت کند، آنتن است. بنابراين، درکي از نظريه آنتن پايه براي همه مهندسان، به­ويژه ‏مهندسان ‏EMC‏ سودمند خواهد بود.‏ پيوست ‏"و"‏ نظريه مهم اندوکتانس جزيي که بخوبي درک نشده است را شرح مي­دهد و پيوست "ه" جواب­هاي مسائل انتهاي هر ‏فصل را بيان مي­کند. ‏

جا دارد در اين­جا از همه کساني که با وقت گذاشتن جهت ارائه نظرات در كتاب فنون کاهش نويز در سيستم­هاي الکترونيکي به من ‏کمک کردند و همه آنهايي که من را در نوشتن کتاب مهندسي سازگاري الکترومغناطيسي تشويق کردند تشکر و قدرداني کنم. ‏به‌ويژه، از جان سلي، باب جرمن، دکتر کلايتون پاول، مارک استفکا و جيم براون براي مرور عميق بخش­هاي اصلي کتاب و ‏همين­طور براي تشويق­هاي آنها و بحث­هاي مفيدي که در مورد موضوعات ‏EMC‏ داشتيم، قدرداني کنم. ‏ مهندسي سازگاري الکترومغناطيسي بخاطر آنها کتاب بهتري شده است.‏

بخش­هايي از کتاب در کلاس سازگاري الکترومغناطيسي توسط مارک استفکا در دانشگاه ميشيگان- داربون در نيم­ سال­هاي 2007 ‏و 2008 تدريس شد. تشکر قلبي­ام را نثار دانشجوياني مي­کنم که در آن دو کلاس با تعداد زيادي از نظرات و پيشنهادات (که بسياري از آنها به اين کتاب اضافه شد) من را ‏ياري کردند؛ به ويژه پيشنهاداتي که در مورد اضافه کردن مسائل به کتاب بيان داشتند. ‏من همچنين مايلم از جيمز استايلز قدرداني ­کنم. مارک استفکا و من اغلب نکات سودمند ايشان را تاييد مي­کرديم.‏

در پايان، از همه همکاراني که زمان گذاشتند و بخش­هاي مختلف اين کتاب را مرور کرده و نظرات و پيشنهادات سودمندي ‏داشتند، سپاس­گزاري مي­کنم.‏

اطلاعات فني بيشتر، اطلاعات به روز شده در مورد مقررات ‏EMC، همين‌طور غلط نامه در تارگاه ‏www.hottconsultants.com‏ موجود است. ‏

Livingston, New Jersey                       ‎

HENRY W. OTT, January 2009‎

 


به نام خدا

مقدمه مترجمان

بارهاي الكتريكي ساكن باعث ايجاد ميدان الكتريكي ساكن مي‌شوند،‏ حركت يكنواخت بارها (جريان الكتريكي ثابت)، ميدان مغناطيسي ساكن ايجاد مي‌كند و حركت شتاب­دار بارها (جريان الكتريكي متغير) موجب ميدان­هاي الکترومغناطيسي ‌شده كه در شرايط خاصي مي­توانند مانند يك آنتن خوب تشعشع ‌كنند. بر اساس نظريه الکترومغناطيس، ميدان‌هاي الکترومغناطيسي، ولتاژها يا جريان‌هايي را در مدارات القا مي‌كنند و برعكس، ولتاژها و جريان‌ها مي‌توانند ميدان‌هاي الکترومغناطيسي در اطراف خود ايجاد كنند. از طرفي، نويز، يك جريان، ولتاژ يا ميدان‌ الکترومغناطيسي ناخواسته است. بنابراين كاهش نويز، در واقع كاهش ميدان‌هاي الكترومغناطيسي يا ولتاژها و جريان‌هاي مزاحم در سيستم‌ها است.

امروزه كليه اين مباحث با عنوان سازگاري الكترومغناطيسي[1] مطرح هستند. براي اين منظور قبلاً از عبارات تداخلالکترومغناطيسي[2]يا تداخلفرکانسراديويي[3] استفاده مي‌شد؛ ولي امروزه از واژه مثبت سازگاري به­جاي تداخل استفاده مي‌شود.

اهميت موضوع EMC در سه دهه اخير رشد چشم­گيري داشته است. براي پي­بردن به اهميت موضوع EMC كافي است به اين نكته اشاره كرد كه

در اغلب كشور‌هاي دنيا اگر يك محصول برقي (حتي يك اسباب‌بازي‌ الكترونيكي)، استاندارد ‏EMC‏ نداشته باشد، ‏اجازه فروش نخواهد داشت؛ هر چند پيشرفته­ترين روش­هاي طراحي در آن به كار رفته باشد. از دلايل ديگر اهميت موضوع EMC، گزارش­هاي بسياري در مورد حوادث ناشي از عدم رعايت اصول EMC است:

سقوط هواپيماهاي نظامي به علت عدم رعايت اصول EMC

سال

هواپيماي نظامي

علت حادثه

1944

B29

تشعشع و هدايت از كابل تغذيه به تجهيزات مخابراتي HF و VHF

1947

B50

ضعف اتصالات و زمين

1950

B37، C97

نويز گذرگاه تغذيه‌ي DC

1954

B52

تداخل از رادار به تجهيزات مخابراتي

 

حوادث ناشي از تخليه الکتريسيته ساکن (يکي از مباحث EMC)

سالانه بيليون‌ها دلار به علت خسارت ناشي از تخليه الکتريسيته ساکن ESD هدر مي­رود.

حدود60% خرابي قطعات الکترونيکي ناشي از ESD است.

176 مورد آتش سوزي ناشي از ESD در پمپ بنزين­هاي چند شهر در آمريکا (1992-2010)

حوادث بسياري از قبيل آتش­سوزي، سقوط يا اختلال در هواپيما، موشک، خودرو،.... ناشي از ‏ESD‏.‏

 

متاسفانه برخي از مديران صنايع، EMC را جدي نمي­گيرند و اغلب اين عقيده را دارند كه تاكنون محصولات­مان آزمون­هاي كاركردي را با موفقيت گذرانده و بنابراين نيازي به پرداختن به مقوله EMC نداريم! اين عقيده را مي­توان با سوالات زير پاسخ داد:

  • آيا ما هم بايد شكست­هاي پيش آمده را تجربه كنيم؟
  • آيا هواپيماهاي نظامي که به علت عدم رعايت الزامات ‏EMC‏ سقوط کرده­اند، قبلاً آزمون­هاي پروازي موفق ‏نداشته­اند؟ ‏
  • ‏آيا با چند آزمون موفق در زمان صلح (يعني زماني که هيچ تهديد الکترومغناطيسي مطرح نيست) مي­توان نتيجه گرفت ‏که هواپيما، پرتابه يا سيستم مورد نظر در برابر تهديدات الکترومغناطيسي مقاوم است؟ ‏
  • ‏آيا جهت جلوگيري از تکرار حوادثي که اشاره شد، نبايد اقداماتي صورت پذيرد؟
  • ‏آيا كاركرد محصولات در شرايط عادي كافي است و ايمني، قابليت اطمينان و نرخ خرابي مهم نيستند؟
  • چرا آزمون­هاي محيطي مانند دما و رطوبت را بدون شک مي­پذيريم ولي در آزمون­هاي EMC ....؟

آري، يك نويز ساده گاهي با ايجاد بازخورد مثبت مي‌تواند همانند يك گلوله بهمني، بسيار مخرب باشد. به همين دليل است كه از بيش از 50 سال قبل شركت‌ها و مؤسساتي در اغلب كشورها تأسيس شده‌ و به مشاوره، آموزش و ارائه تجهيزات در خصوص EMC مي‌پردازند.

امروزه در اغلب كشور‌ها موضوع EMC به يك فرهنگ عمومي تبديل شده و حتي در اين خصوص فيلم و كارتون‌هايي مي‌سازند كه كودكان و نوجوانان و عموم جامعه را با ضررهاي تشعشعات الكترومغناطيسي بر انسان­ها، محيط زيست و ابزارهاي الکترونيکي آشنا سازند؛ لذا جا دارد كه مراكز صنعتي و تحقيقاتي ما به­ ويژه مراكز حساس و حياتي مانند توليدكنندگان تجهيزات پزشكي، صنايع نظامي، شركت‌هاي حمل و نقل، نفت و گاز، ارتباطات،... اين موضوع را با جديت بيشتر دنبال كنند تا شاهد خسارت‌هاي جاني و مالي هنگفت نشويم.

يكي از افراد پيش­رو در اين خصوص آقاي هنري اوت است كه با انتشار كتاب و مقاله و ارائه همايش‌هاي آموزشي EMC توجه بسياري را به خود جلب كرده است.

 آقاي اوت كتاب معروفش را در سال 1976 با عنوان

 Noise Reduction Techniques in Electronic Systems

منتشر كرد. اين كتاب، حاصل كارگاه‌هاي آموزشي آقاي اوت در آزمايشگاه‌هاي بل بوده و از لحاظ نكات کاري حائز اهميت است. تارگاه آمازون، اين كتاب را پرفروش‌ترين كتاب در اين خصوص معرفي كرده و در برخي از تارگاه‌ها از آن به كتاب مقدس در زمينه EMC ياد شده است. استانداردها، كتاب­ها و مقالات بسياري به اين كتاب به عنوان مرجع اشاره كرده­اند. اين كتاب به چندين زبان زنده دنيا ترجمه شده است.

به علت استقبال بي­نظير از اين كتاب، آقاي اوت ويرايش دوم آن را با حدود 40% افزايش مباحث (فصل10: نويز مدار ديجيتال و طرح‌بندي، فصل 11: تشعشع مدارات ديجيتال، فصل 12: تخليه الكتريسيته ساكن و پيوست“ﻫ” رويه‌هاي آزمون سازگاري الكترومغناطيسي) در سال 1988 منتشر كرد. اين كتاب توسط بنده و همكاران ترجمه شد و در سال 1389 توسط انتشارات ديباگران تهران به چاپ رسيد كه مورد استقبال خوبي توسط اساتيد دانشگاه­ها و كارشناسان صنايع واقع شده و هم­اكنون در حال چاپ مجدد است.

هنگام ترجمه ويرايش دوم كتاب با ابهاماتي مواجه شديم كه با برخي اساتيد و ﻫمچنين آقاي اوت در ميان گذاشتيم و پس از کسب راهنمايي­هاي ايشان، نتيجه مربوطه را در كتاب اعمال كرديم. همچنين برخي نكات را كه جنبه اجرايي و نظارتي دارند را پررنگ كرده­ايم تا طراحاني كه فرصت تحليل مباحث را ندارند بتوانند سريع­تر اين نكات را بيابند و در طراحي­هايشان بكار گيرند.

تقريبا هم­زمان با چاپ ترجمه ويرايش دوم كتاب، آقاي اوت با ارسال رايانامه­اي به ما خبر چاپ ويرايش سوم كتابش را البته با عنوان جديد مهندسي سازگاري الكترومغناطيسي اطلاع دادند. اين كتاب را به سرعت خريداري و با تعدادي از دانشجويان و كارشناسان اقدام به ترجمه آن كرديم. اين كار حدود 3 سال طول كشيد و هم­اكنون آماده چاپ است.

علت طولاني شدن ترجمه­ها اين بوده كه هدف، ارائه­ي يك ترجمه تحت­الفظي نبوده و بعضا براي درك مفهوم يك جمله ساعت­ها به بحث و تبادل نظر مي­پرداختيم و گاهي به چند دانشگاه يا مركز علمي مراجعه مي­كرديم تا با مباحثه بيشتر با اساتيد بتوانيم نه تنها يك كتاب با ترجمه خوب ارائه كنيم بلكه بتوانيم در مشاوره­ها و دوره­هاي آموزشي EMC كه غالباً بر اساس همين كتاب­ (و همچنين چند مرجع ديگر كه ترجمه­ي آنها را هم­زمان شروع كرده­ايم) ارائه مي­كنيم، پاسخ­گوي نياز صنايع و مهندسان طراح باشيم.

چون ترجمه اين كتاب بيش از 1000 صفحه شد، لذا تصميم گرفتيم تا هر فصل آن در قالب يك كتابچه كوچك چاپ كنيم تا علاوه بر كاهش هزينه­ها، هر شخصي با توجه به موضوع مورد نظر كتابچه مربوطه را تهيه كند. كتابچه­هاي 1 تا 18 متناظر با فصل­هاي 1 تا 18 كتاب بوده و كتابچه­هاي 19 و 20 متناظر با پيوست­هاي "د" و "و" هستند.

در ويرايش دوم كتاب بيشتر به مشکلات نويز مدارات کاري با فركانس كم تا متوسط (فركانس‌‌هاي صوتي تا VHF) تأكيد شده است، زيرا در اين خصوص مباحث مستند كمتري وجود دارد. در ويرايش سوم حدود 50% به آن مباحث اضافه شده که در مقدمه نويسنده مشخص شده­اند.

اين مجموعه 20 جلدي مهندسي سازگاري الکترومغناطيسي ‎ (EMC)‎براي دانشجويان كليه گرايش‌هاي برق (چرا كه نويز در همه سيستم‌هاي الكترونيك، مخابرات، قدرت، كنترل، مهندسي پزشكي و کامپيوتر مؤثر است) به­ويژه جهت دروس EMC، يكپارچگي سيگنال، طراحي مدارات آنالوگ و ديجيتال (كم‌نويز)، طراحي مدارات فركانس زياد، طراحي منابع کليدزني و... مفيد است. همچنين طراحان و تعميركاران سيستم‌هاي الكترونيكي براي رفع مشكل نويز سيستم‌هايشان و نيز جهت رعايت يا دريافت استانداردهاي EMC، مخاطب اين كتاب­ها هستند.

بسيار خرسند خواهيم شد، اگر نظرات، پيشنهادات و اشكالات اين كتاب را براي ما ارسال كنيد (mmotaei@gmail.com). همچنين جهت اطلاع از اصلاحات كتاب، دوره­هاي آموزشي و اخبار و اطلاعات جديد در اين خصوص مي‌توانيد به تارگاه www.mota.blogfa.com مراجعه فرماييد. در اين جا فرصت را غنيمت شمرده و از كليه دانشجويان و كارشناساني كه مايلند درخصوص EMC، كتاب، مقاله يا پايان‌نامه ارائه كنند دعوت به همكاري كنيم. باعث افتخار است اگر بتوانيم همكاري مفيد و موثري داشته باشيم.

تخليه الکتريسيته ساکن (ESD)- جلد 15 از اين مجموعه 20 جلدي- از اهميت ويژه­اي برخوردار است. مقالات و گزارشات متعددي با موضوع تلفات جاني و خسارت­هاي پنهان بيليون دلاري به سيستم­هاي الکترونيکي و انفجاري ناشي از تخليه الکتريسيته ساکن منتشر شده است. به­ويژه در سيستم­هاي ديجيتال تاکيد مي­شود که مراقب باشيد مدارتان به علت يك نويز ناشي از ESD يا ساير پالس‌هاي گذرا، به طور ناخواسته فرماني را صادر نکند. گاهي يک فرمان ناخواسته مانند فرمان شليک يک موشک يا فرمان فعال شدن کيسه هواي خودرو،... مي­تواند فاجعه جاني و مالي جبران­ناپذيري به بار آورد. بنابراين دست­کمي از اطلاعات درخصوص ESD و راه­کارهاي محافظت در برابر آن براي همه طراحان سيستم­هاي الکترونيکي و مواد سوختي و قابل اشتعال يا انفجاري ضروري است.

در پايان لازم است از اساتيد گرامي جناب آقاي دكتر احمد چلداوي و جناب آقاي دكتر محمد مهدي نايبي به خاطر راهنمايي‌ها و تشويق­هايشان، از مدير محترم انتشارات سرونگار جناب آقاي سيد مهرداد عمادي و همكاران ايشان، از اساتيد و دانشجويان مركز تحقيقات آفاق دانشگاه علم و صنعت و پژوهشكده فن­آوري مخابرات و الكترومغناطيس كاربردي دانشگاه اميركبير به­خاطر بحث­هاي علمي مفيدي كه داشته­ايم، كمال تشكر و قدرداني را به­عمل آوريم.

مصطفي مطاعي

و همكاران



[1] EMC: ElectroMagnetic Compatibility

[2] EMI: ElectroMagnetic Interference

[3] RFI: Radio Frequency Interference 

+ نوشته شده توسط mmotaei@gmail.com در چهارشنبه شانزدهم بهمن ۱۳۹۲ و ساعت 17:25 |
 
+ نوشته شده توسط mmotaei@gmail.com در شنبه دوازدهم بهمن ۱۳۹۲ و ساعت 22:13 |